dr hab. prof UŚ Marian Mitręga

W latach 2005-2007 zastępca Dyrektora Instytutu ds. Nauki.  Jego zainteresowania naukowo-badawcze koncentrują się wokół problematyki społecznych konsekwencji procesów restrukturyzacyjnych, zwłaszcza tych które powiązane są z transformacją ustrojową na obszarze Górnego Śląska ze szczególnym uwzględnieniem przemysłu węgla kamiennego. Przedmiotem zainteresowania badawczego jest także problematyka polityki demograficznej ze zwróceniem uwagi na polityczne, ekonomiczne
i społeczne implikacje procesów ludnościowych.

Członek Polskiego Towarzystwa Polityki Społecznej. Członek powołanego przez Marszałka Województwa Śląskiego, Zespołu Koordynacyjnego, tworzącego Strategię Polityki Społecznej Województwa Śląskiego na lata 2006-2020. 

Od 2006 roku jest ekspertem Państwowej Komisji Akredytacyjnej w zakresie nauk o polityce.

Publikacje:

1. Marian Mitręga: Zagrożenia zawodowe i ich konsekwencje w pracy górniczej; sytuacja w kopalniach węgla kamiennego województwa katowickiego, (w:) „Kwestie społeczne regionu wysoko uprzemysłowionego”, Śląski Instytut Naukowy 1989, (s.35)
2. Marian Mitręga: Mieszkania zakładowe jako problem polityki społecznej; (w:) „Człowiek -Praca –Społeczeństwo”, redakcja L.Frąckiewicz, Wydawnictwo Akademii Ekonomicznej 1992.(s.7)
3. Marian Mitręga: Konferencja polityki społecznej Ustroń Wielkopolski, czerwiec 1992, sprawozdanie (w:) „Polityka społeczna” nr 4, Warszawa 1992. (s.3)
4. Marian Mitręga: Międzysektorowy program regionalny rekonwersji gospodarczej Górnego Śląska (w:) „Kwestie społeczne regionu wysoko uprzemysłowionego” nr 2, Fundacja Wspierania Śląskiej Humanistyki, Katowice 1992, (s.10).
5. Marian Mitręga: Osłona socjalna górników zamykanych kopalń (w):"Ubóstwo jako problem polityki społecznej” redakcja L.Frąckiewicz, Wydawnictwo Akademii Ekonomicznej, Katowice 1993,(s.10).
6. Marian Mitręga: Demografia społeczna,(praca zwarta) Wydawnictwo „.Śląsk 1995”, (s. 222).
7. Marian Mitręga: Ubóstwo (w:) „Humanizacja pracy” nr 1/2, Warszawa 1996, (s.4).
8. Marian Mitręga: Pomoc społeczna a restrukturyzacja górnictwa węgla kamiennego, (w:) Dylematy społeczne i gospodarcze starego regionu przemysłowego- wnioski dla Parlamentu. Wydawnictwo Sejmowe, Warszawa 1996,( s.15).
9. Situation in the coal mining industry,(w:) „Social and economic dilemmas of old industrial regions- conclusions for Parliament”, Wydawnictwo Sejmowe, Warszawa 1996,(s.15). ( wersja angielska).
10. Marian Mitręga: Polityka socjalna wobec górników węgla kamiennego. Diagnoza stanu obecnego oraz społeczne skutki restrukturyzacji, (praca zwarta) Wydawnictwo. „Wokół nas”, Gliwice 1996. (s.207).
11. Marian Mitręga: Problemy ekonomiczno-społeczne górnictwa w procesie restrukturyzacji (w:)” Rozwój społeczny województwa katowickiego”, Katowice 1996 (s. 20).
12. Marian Mitręga: Wybrane demograficzne i społeczne aspekty migracji ludności (w:) „Ludzie-Instytucje Idee” redakcja J. Iwanek, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego 1997, (s.12).
13. Marian Mitręga: Aspiracje edukacyjne uczniów klas VII szkół podstawowych z wiejskich środowisk regionu wysoko uprzemysłowionego (w:) „Problemy edukacyjne i zdrowotne regionu uprzemysłowionego” redakcja J. Sztumski, M. Mitręga, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego Katowice 1998, (s. 15).
14. Marian Mitręga: Przemiany w górniczym szkolnictwie zawodowym resortowym systemie edukacji w dobie transformacji ustrojowej. (w): „Problemy edukacyjne i zdrowotne regionu uprzemysłowionego” redakcja J. Sztumski, M. Mitręga, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice 1998, (s.17).
15. Marian Mitręga: Polityka ludnościowa, (w:) „Polityka społeczna” redakcja
A. Frączkiewicz-Wronka i M. Zrałek, Wydawnictwo: Akademia Ekonomiczna --Kolegium Zarządzania, Katowice 1998, (s. 20).
16. Marian Mitręga: Podmiot i zakres polityki społecznej, w: Polityka społeczna” redakcja
A. Frączkiewicz-Wronka i M. Zrałek, Wydawnictwo: Akademia Ekonomiczna --Kolegium Zarządzania, Katowice 1998, (s. 16).
17. Marian Mitręga: Transformacja pozaprodukcyjnych funkcji zakładu pracy jako skutek przemian ustrojowych w branży górnictwa węgla kamiennego, (w:)„Polska w procesie przeobrażeń ustrojowych” redakcja S. Wróbla, Wydawnictwo Śląsk, Katowice 1998, (s.12).
18. Marian Mitręga: Struktura demograficzna a staż pracy pracowników branży górnictwa węgla kamiennego (w:) ”Przeobrażenia demograficzne kraju i ich konsekwencje dla polityki społecznej” redakcja L. Frąckiewicz, Wydawnictwo Akademii Ekonomicznej, Katowice 1998, (s.12).
19. Marian Mitręga: Działalność Ośrodka Pomocy Społecznej w Katowicach, (w:) „Ubodzy
i bezdomni” redakcja P. Dobrowolski, I. Mądry, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice 1998, (s. 13).
20. Marian Mitręga: Problematyka zatrudnienia i możliwości preorientacji zawodowej w branży górnictwa węgla kamiennego, (w:)„Rynek Pracy”, Krajowy Urząd Pracy nr 7, Warszawa 1998, (s. 12).
21. Marian Mitręga: Problematyka osłon socjalnych w programach restrukturyzacji polskiego górnictwa węgla kamiennego (w:) ”Reformy spoleczne i zagrożenia ich realizacji”, redakcja L.Frąckiewicz i W.Koczur, Akademia Ekonomiczna, Katowice 1998, (s.12).
22. Marian Mitręga: Marginalizacja etosu pracy górnika i jej konsekwencje dla realizacji programu restrukturyzacji przemysłu węgla kamiennego (w:) „Polityka społeczna wobec reform”, redakcja L. Frąckiewicz, A. Frączkiewicz-Wronka, Wydawnictwo Akademii Ekonomicznej w Katowicach 1999, (s.12).
23. Marian Mitręga: Demograficzne uwarunkowania restrukturyzacji górnictwa w okresie transformacji (w:) „Polityka społeczna na Śląsku – wybrane problemy”, redakcja R. Rauziński, Polska Akademia Nauk, Komitet Nauk o Pracy i Polityce Społecznej, Politechnika Opolska Wydział Zarządzania i Inżynierii Produkcji, Opole 2000, (s.18).
24. Marian Mitręga: Polityka ludnościowa i rodzinna (w:)”Polityka społeczna w okresie transformacji”, rredakcja A. Fraczkiewicz-Wronka i M. Zrałek, Wydawnictwo Akademii Ekonomicznej, Katowice 2000, (s.26).- współautor A. Frączkiewicz-Wronka.
25. Marian Mitręga: Teoretyczne podstawy polityki społecznej (w):”Polityka społeczna w okresie transformacji”, redakcja.A. Fraczkiewicz-Wronka i M.Zrałek, Wydawnictwo Akademii Ekonomicznej, Katowice 2000, (s.18).
26. Marian Mitręga: Wpływ reformy górnictwa na lokalny rynek pracy powiatu raciborskiego, (w:) ”Strategia przeciwdziałania bezrobociu na lokalnym rynku pracy Raciborza”, Polska Akademia Nauk, Komitet Nauk o Pracy i Polityce Społecznej w Opolu, Starostwo Powiatowe w Raciborzu, Polskie Towarzystwo Ekonomiczne – Opole 2000, (s.14).
27. Marian Mitręga: Wpływ transformacji ustrojowej na problematykę świadczeń emerytalnych w górnictwie węgla kamiennego (w:) ”Społeczno-polityczne aspekty transformacji ustrojowej”, redakcja. P. Dobrowolski, J. Liszka i J. Sztumski, Wydawnictwo. Studeu, Ustroń 2001, (s.14).
28. Marian Mitręga: Restrukturyzacja umiejscowiona. Socjalne i regionalne aspekty przemian w górnictwie węgla kamiennego, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego 2001, s.228.
29. Mitręga Marian: Ewaluacja społecznych aspektów programu restrukturyzacji polskiego górnictwa węgla kamiennego (w): Metody pomiaru zjawisk społecznych w skali makro i mikroregionalnej, pod red. L. Frąckiewicz i A. Fraczkiewicz-Wronki, Katowice 2001, s.10.
30. Marian Mitręga: Bezrobocie i formy jego łagodzenia (w:) Polityka społeczna. Zarys wykładu wybranych problemów, redakcja L. Frąckiewicz, Wyd.”Śląsk”, Katowice 2002, s.34.
31. Marian Mitręga: Starzenie się społeczeństwa jako problem badań naukowych,(w:) Polska a Europa. Procesy demograficzne u progu XXI wieku, redakcja L. Frąckiewicz, Katowice 2002, s.16.
32. Marian Mitręga: Demograficzne determinanty funkcjonowania gospodarstw starszych rolników (w:) Problemy polskiej wsi na przełomie wieków, red. L. Frąckiewicz, M. Król, Katowice 2002.
33. Marian Mitręga: Znaczenie integracji z Unią Europejska a bezpieczeństwo socjalne pracowników polskiego górnictwa węgla kamiennego, Wyd. Akademia Ekonomiczna w Katowicach, Katowice 2003 r.
34. Marian Mitręga: Pomoc publiczna dla sektora węgla kamiennego wobec prawnych unormowań Unii Europejskiej, Wyd. Wyższa Szkoła Bankowości i Finansów, Bielsko Biała 2003 r.
35. Marian Mitręga: Pomoc publiczna dla sektora polskiego górnictwa wegla kamiennego wobec prawnych uwarunkowań Unii Europejskiej 35-55, Bielsko-Biała 2004
36. Marian Mitręga: Strategia przeciwdziałania bezrobociu w Siemianowicach Śląskich – diagnoza i kierunki działań (współautorzy: M. Kuś, M. Zrałek, M. Barański), Katowice, Siemianowice 2005, s. 127.
37. Programy przeciwdziałania bezrobociu i wykluczeniu społecznemu (w:) „Zapobieganie wykluczeniu społecznemu” pod red. L. Frąckiewicz, Katowice 2005, s.12.
38. Świadczenia emerytalne w górnictwie węgla kamiennego na tle tendencji w wybranych krajach UE (w): W obliczu starości (red.) L. Frąckiewicz Katowice 2007. s.12.

Nie opublikowane opracowania, w tym prace, prace projektowe, doświadczalno-konstrukcyjne, ważniejsze ekspertyzy:

1. Marian Mitręga: Kompensacyjne funkcje przywilejów w górnictwie węgla kamiennego; Książnica 1990. (s. 390) - edycja autorska.

Niepublikowane raporty z badań:

Udział w pracach badawczych zakończonych niepublikowanym raportem
1. Badania naukowe prowadzone w ramach środków uczelnianych
• badania własne:

1998 – Edukacja w obszarze wysokouprzemysłowionym;
kierownik tematu: dr Marian Mitręga

• inne prace badawcze:

1984-1988 Rządowy Program Badań Problemowych III 5.05: Wpływ procesów industrializacji na przeobrażenia struktur społecznych miast śląskich.
Koordynator zadania: prof.dr hab. L. Frąckiewicz

1986-1990 Centralny Program Badań Podstawowych 09.09.: Polityka społeczna państwa.
Koordynator zadania 09.09.05. Polityka społeczna: prof. dr hab. J. Kantyka

1986 – 1990 Resortowy Program Badań Podstawowych RP.III.39: Zmiany w strukturze konsumpcji w latach 1986 – 1990.
Koordynator zadania: prof. dr hab. L. Frąckiewicz

1988-1999 Instytut Rynku Wewnętrznego i Konsumpcji -Poziom życia mieszkańców województwa katowickiego
Kierownik projektu: prof. dr hab. Z. Kramer

1998/99 – Ubóstwo i marginalizacja. W poszukiwaniu aktywnych form i metod przeciwdziałania ubóstwu. Program UNDP POL/651/A/99
Kierownik projektu: prof. dr hab. L. Frąckiewicz

• ważniejsze ekspertyzy

1992
1. Koncepcja wyodrębnienia pracowniczej spółki prawa handlowego na bazie nieprodukcyjnej części zakładu (Wydział Transportu) – ekspertyza prawna i społeczno-ekonomiczna dla Elektrowni Jaworzno III w Jaworznie.
Kierownik : dr Marian Mitręga
Zespół prawników: dr Roman Mirek, dr Jerzy Wyciślak, dr Krzysztof Sawicki,
Zespół społeczno-ekonomiczny: dr Leszek Brzeziński, dr Juliusz Szaflik,
Mgr Jarosław Żebrowski, mgr Leszek Przybyś.

1993
2. Studium zabezpieczenia socjalnego dla nowo kreowanego podmiotu gospodarczego - ekspertyza prawna i społeczno-ekonomiczna przygotowania do rejestracji Zakładu Remontowo-Produkcyjnego sp. z o.o. wyodrębnionego ze struktury funkcjonalnej Huty Katowice S.A.
Kierownik: dr Marian Mitręga
Zespół prawników: dr K. Stampfli, dr M. Wydmańska-Kurlej mgr A.Witak, mgr. L.Kasprzyk, Zespół społeczno-ekonomiczny: dr Wł. Orkisz, dr inż. St.Brzózka, mgr.L. Jaśkiewicz, mgr inż. M. Rasiński, mgr B. Łukas.
Zespół ekologii: dr hab. M. Holtzer, mgr inż. A. Stawiany.

1995
3. Pracowniczy pakiet socjalny – ekspertyza dla Huty Florian S.A. w Świętochłowicach.
Autor: dr Marian Mitręga

1996
4. Prawne i ekonomiczne możliwości dysponowania nieprodukcyjnym majątkiem przedsiębiorstwa państwowego – ekspertyza dla Przedsiębiorstwa Budownictwa Węglowego
” Fabud” w Siemianowicach Śląskich.
Koordynator: dr Marian Mitręga
Zespół prawników: mgr Krzysztof Schaeffer, mgr A.Wala, mgr M. Jasińska,
Zespół społeczno-ekonomiczny: mgr E. Borkowski, mgr T. Szlęk, mgr J. Żebrowski.

1997
5. Transformacja poza produkcyjnych funkcji zakładów pracy w warunkach gospodarki polskiej – ekspertyza dla Industrial Consultants Hoogovens Group.
Kierownik: dr Marian Mitręga
Zespół prawników: mgr T. Stefanek, mgr A. Witak, mgr R. Mirek, mgr K. Sędzimir.
Zespół społeczno-ekonomiczny: mgr J.M. Piechucki, mgr.K.Skołucka, mgr B.Łukas, mgr inż. M. Rasiński,

1999
6. Możliwości rozstrzygnięć prawnych, ekonomicznych i socjalnych wynikających z Hutniczego Pakietu Socjalnego – ekspertyza dla Konsorcjum Hut Maszynowych w Katowicach.
Autor: dr Marian Mitręga

2000
7. Społeczne uwarunkowanie restrulturyzacji w przemyśle górnictwa węgla kamiennego- ekspertyza dla Prezesa Rady Ministrów RP
Autorzy: dr Marian Mitręga, prof.Lucyna Frąckiewicz, dr Maria Zrałek